Protestat e Brezit Z

Kur vetëdija nuk kërkon më vetëm mbijetesë, por bollëk

“The biggest asset you have is your mind. If it is trained well, it can create enormous wealth.” — Robert Kiyosaki
(Pasuria më e madhe që ke është mendja. Nëse stërvitet mirë, ajo mund të krijojë pasuri të jashtëzakonshme.)

Çdo brez lind në një kohë të ndryshme dhe, si rrjedhojë, ndërton një mënyrë krejt tjetër të të parit të botës. Pikërisht për këtë arsye, për të kuptuar protestat që po shohim sot në Shqipëri, nuk mjafton t’i analizojmë vetëm nga këndvështrimi politik. Përkundrazi, duhet të shohim më thellë, atje ku formohen bindjet, emocionet dhe mënyra sesi funksionon vetëdija kolektive.

Në fakt, ndryshimi nuk ka filluar në rrugë. Ai ka filluar shumë vite më parë në mendjen e një brezi që është rritur në një realitet krejtësisht ndryshe nga ai i prindërve të tij. Ndërsa brezat e mëparshëm kalonin orë të tëra përpara televizorit duke ndjekur debate politike, kronika të zeza, konflikte, probleme ekonomike dhe emisione që ushqenin shqetësimin, pasigurinë apo pesimizmin, Brezi Z u rrit me telefonin në dorë dhe me një dritare të hapur drejt gjithë botës.

Përditë, ai ka parë sipërmarrës të rinj, krijues përmbajtjeje, influencerë, artistë dhe profesionistë që jetojnë në vende të bukura, udhëtojnë, ndërtojnë biznese, kujdesen për shëndetin, zhvillojnë aftësi të reja dhe shijojnë një standard jetese që, dikur, dukej i paarritshëm për shumë njerëz. Sigurisht, një pjesë e kësaj përmbajtjeje është e kuruar dhe nuk përfaqëson domosdoshmërisht jetën reale. Megjithatë, ndikimi psikologjik mbetet i rëndësishëm, sepse truri nuk reagon vetëm ndaj asaj që është plotësisht e vërtetë; ai reagon edhe ndaj modeleve që sheh vazhdimisht.

Truri nuk dallon vetëm informacionin; ai ndërton pritshmëri

Nëse e shohim nga këndvështrimi i neuroshkencës, truri ynë është krijuar për t’u përshtatur. Çdo informacion që përsëritet vazhdimisht fillon të krijojë lidhje të reja nervore. Sa më shpesh të ekspozohemi ndaj një ideje, aq më normale bëhet ajo për mendjen tonë. Prandaj, nëse një i ri kalon vite duke parë njerëz që jetojnë me bollëk, ndërtojnë pasuri, punojnë nga çdo cep i botës dhe krijojnë lirinë e tyre financiare, gradualisht kjo nuk perceptohet më si një ëndërr e largët. Përkundrazi, fillon të shihet si një realitet i mundshëm. Më pas hyjnë në lojë emocionet.

Sa herë që lind frymëzimi, admirimi apo dëshira për një jetë më të mirë, truri çliron substanca kimike që e bëjnë atë vizion edhe më tërheqës. Për pasojë, trupi fillon të orientohet drejt veprimit. Lind dëshira për të mësuar më shumë, për të fituar më shumë, për të ndërtuar më shumë dhe, mbi të gjitha, për të mos u pajtuar me kufizimet. Kështu, mendja, emocionet dhe trupi fillojnë të punojnë në të njëjtin drejtim.

Vetëdija kolektive ka ndryshuar

Nga këndvështrimi i zhvillimit të vetëdijes, kjo është ndoshta pika më interesante. Njeriu nuk lëviz vetëm nga nevoja. Ai lëviz edhe nga vizioni që krijon për jetën. Nëse për dekada me radhë shumë njerëz ishin të përqendruar tek mbijetesa, sot një pjesë e madhe e të rinjve është përqendruar tek cilësia e jetës. Ata nuk duan vetëm një vend pune por një punë që u jep liri. Nuk duan vetëm një rrogë por duan mundësi për të krijuar pasuri. Nuk duan vetëm të paguajnë faturat. Ata duan të udhëtojnë, të investojnë, të zhvillohen, të krijojnë familje në kushte më të mira dhe të jetojnë me dinjitet.

Kjo nuk është thjesht dëshirë për luks. Në shumë raste, është një ndryshim i mënyrës sesi vetëdija e këtij brezi e përkufizon suksesin dhe jetën e mirë. Pikërisht për këtë arsye protestat kanë një tjetër energji. Kur shohim protestat e sotme, është e rëndësishme të kuptojmë se ato nuk burojnë vetëm nga pakënaqësia ndaj një vendimi apo ndaj një qeverie. Përkundrazi, ato burojnë nga një hendek gjithnjë e më i madh mes realitetit që të rinjtë shohin çdo ditë dhe realitetit që përjetojnë. Ata e dinë se në vende të tjera ekzistojnë mundësi më të mëdha. Ata e dinë se teknologjia ka krijuar ekonomi të reja dhe një jetë më cilësore është e mundur. Dhe pikërisht sepse e dinë këtë, nuk pranojnë më lehtë mungesën e mundësive.

Në këtë kuptim, protesta nuk është vetëm reagim. Ajo është edhe një kërkesë për zgjerim. Është një kërkesë për më shumë mundësi ekonomike. Për më shumë zhvillim dhe hapësira krijuese. Për më shumë burime. Dhe, mbi të gjitha, për një të ardhme që përputhet me vizionin që ky brez ka ndërtuar në mendjen e tij. Kjo është ana pozitive që shpesh nuk vihet re. Fatkeqësisht, shumë njerëz e shohin këtë brez si të llastuar, sepse kërkon më shumë. Megjithatë, nëse e analizojmë më thellë, do të kuptojmë se kërkesa për më shumë mund të jetë pikërisht motori i zhvillimit.

Një brez që mendon për bollëkun ka më shumë gjasa të krijojë. Ka më shumë gjasa të ndërmarrë rreziqe dhe të hapë biznese. Ka më shumë gjasa të investojë në dije dhe të inovojë risi. Ka më shumë gjasa të mos kënaqet me mediokritetin. Në fund të fundit, çdo përparim në histori ka lindur nga njerëz që refuzuan të pranonin kufijtë si diçka të pandryshueshme.

Mendimi krijon drejtimin e shoqërisë

Në filozofinë shpirtërore thuhet shpesh se energjia shkon atje ku shkon vëmendja. Në një kuptim praktik, edhe psikologjia moderne na tregon diçka të ngjashme: ajo që ushqejmë vazhdimisht me vëmendje ndikon në mënyrën si mendojmë, ndiejmë dhe veprojmë. Nëse për vite me radhë një brez ushqen mendjen me ide rreth zhvillimit, bollëkut dhe mundësive, është krejtësisht e natyrshme që ai të kërkojë kushte që e afrojnë me atë vizion. Kjo nuk do të thotë se çdo pritshmëri është e lehtë për t’u realizuar apo se çdo pamje në rrjetet sociale pasqyron realitetin. Megjithatë, do të thotë se pritshmëritë e këtij brezi janë formuar ndryshe dhe, për këtë arsye, edhe mënyra se si ai reagon ndaj realitetit është ndryshe.

Ndoshta, pikërisht këtu qëndron ndryshimi më i madh. Ky brez nuk proteston vetëm kundër varfërisë. Ai proteston sepse mendja e tij tashmë është mësuar me idenë e bollëkut. Nuk proteston vetëm për të mbijetuar por sepse dëshiron të jetojë më mirë, të krijojë më shumë dhe të ketë akses në burime që i konsideron të mundshme. Dhe kur një brez fillon të imagjinojë një realitet më të pasur me mundësi, ai nuk kërkon vetëm të ndryshojë rrethanat e sotme. Ai fillon të ndryshojë vetë drejtimin e së nesërmes.

Një pyetje për reflektim

Nëse brezi ynë po kërkon më shumë mundësi, a jemi të gatshëm t’i shndërrojmë këto pritshmëri në dije, krijimtari dhe veprim të përgjegjshëm?

Një ushtrim i vogël meditimi

Për disa minuta, vëzhgo çfarë informacioni konsumon çdo ditë. Pyet veten: “A po ushqen ky informacion frikën apo mundësitë?” Shpesh, ndryshimi i madh fillon me ndryshimin e fokusit. Nëse ndjen se duhet të ndryshosh mentalitetin dhe të duash bollekun, ju ftoj të bëjmë bashkë një rrugetim eksplorimi dhe rritjeje personale.

Afirmim

Unë zgjedh të ushqej mendjen time me vizione që më frymëzojnë, ndërsa veprimet e mia i ndërtoj me vetëdije, përgjegjësi dhe besim tek mundësitë për zhvillim.