Kur energjia e një sistemi krijon të kundërtën e vet
Në filozofinë hermetike ekziston një parim i thellë që quhet Ligji Universal i Polarizimit. Ky ligj na mëson se çdo forcë krijon polin e saj të kundërt. Dashuria dhe urrejtja janë dy skaje të së njëjtës energji. Drita dhe errësira nuk janë të ndara, por shkallë të ndryshme të të njëjtit fenomen. Po kështu, manipulimi dhe mashtrimi krijojnë në mënyrë të pashmangshme forcën e zgjimit dhe të së vërtetës. Kur e shohim realitetin shqiptar përmes këtij ligji, bëhet më e lehtë të kuptojmë pse sot pikërisht rinia po shfaqet si forca më e madhe e pakënaqësisë dhe protestës.
Për vite me radhë, një pjesë e madhe e brezit të ri u rrit duke dëgjuar premtime për standarde europiane, mundësi të reja, zhvillim dhe integrim. U fol vazhdimisht për një të ardhme moderne dhe europiane. Në shkolla, në media dhe në diskursin publik, modeli europian u paraqit si destinacioni natyror i shoqërisë shqiptare. Megjithatë, ndërsa koha kalonte, shumë të rinj filluan të përballeshin me një realitet krejt tjetër.
Endrra Europiane dhe realiteti i emigrimit
Si pasojë, mijëra të rinj morën rrugën e emigrimit. Ata nuk u larguan sepse nuk besonin te ëndrra europiane. Përkundrazi, u larguan sepse besuan aq shumë tek ajo, sa vendosën ta realizonin individualisht jashtë Shqipërisë. Kjo është një nga ironitë më të mëdha të polaritetit. Një sistem që ndërton identitetin e vet mbi premtimin e progresit, por nuk krijon kushtet për ta jetuar atë progres, prodhon të kundërtën e asaj që synon. Në vend të stabilitetit prodhon largim. Në vend të besimit prodhon zhgënjim. Në vend të shpresës prodhon revoltë.
Dhe pikërisht këtu fillon të veprojë Ligji i Polarizimit. Sa më shumë që një pushtet mbështetet mbi iluzione, aq më e fortë bëhet nevoja kolektive për të vërtetën.
Rinia që u quajt naive
Për shumë vite, brezi i ri u etiketua si apolitik, indiferent dhe i humbur në rrjetet sociale. Shpesh u dëgjuan komente se të rinjtë nuk interesoheshin për fatin e vendit, se ata mendonin vetëm për teknologjinë, argëtimin dhe botën virtuale. Megjithatë, polariteti ka një mënyrë të veçantë për të zbuluar të vërtetën. Ajo që shumë njerëz e interpretuan si indiferencë, në të vërtetë mund të ketë qenë një periudhë vëzhgimi dhe formimi.
Ky brez u rrit në një realitet krejt ndryshe nga brezat para tij. Ai mësoi të krahasojë standardet. Pa mënyra të ndryshme jetese. Komunikoi me botën pa kufij. Prandaj, kur përballet me padrejtësinë, mungesën e meritokracisë apo me boshllëkun midis premtimeve dhe realitetit, ai e dallon menjëherë kontradiktën. Në këtë kuptim, rrjetet sociale nuk e bënë rininë më të dobët. Përkundrazi, i dhanë mundësinë të shohë se si funksionojnë shoqëri të tjera dhe të kuptojë më qartë se çfarë mungon në realitetin e saj.
Polariteti i një strategjie të gabuar
Për më tepër, për vite me radhë u krijua përshtypja se të rinjtë mund të mbaheshin larg politikës dhe vendimmarrjes. U mendua se mjaftonte t’i mbushje me argëtim, konsumizëm dhe premtime afatshkurtra. Mirëpo Ligji Universal i Polarizimit na mëson se çdo përpjekje për të mpirë vetëdijen krijon në një moment të caktuar forcën e kundërt: zgjimin.
Nëse një brez trajtohet si i painteresuar, ai fillon të kërkojë identitet. Nëse një brez trajtohet si spektator, ai fillon të kërkojë pjesëmarrje. Nëse një brez përjashtohet nga e ardhmja, ai fillon ta kërkojë atë me forcë. Dhe kjo është pikërisht ajo që po shohim sot.
Brezi i reformave që kërkon rezultatet e premtuara
Një aspekt veçanërisht interesant është fakti se kjo rini është produkt i vetë reformave dhe projekteve që iu prezantuan si rruga drejt Europës. Ata u edukuan me konceptet e demokracisë, të drejtave, meritës, transparencës dhe standardeve europiane. Ata u mësuan të besojnë se institucionet duhet t’i shërbejnë qytetarit. Ata u mësuan të besojnë te barazia e mundësive. Prandaj, kur sot kërkojnë llogari, nuk po kërkojnë asgjë që nuk u është premtuar më parë. Në thelb, ata po i kërkojnë sistemit të bëhet ajo që vetë sistemi u tha se do të bëhej. Ky është një shembull i qartë i polaritetit: fara e mbjellë dje po jep frytin e saj sot.
Kur pushteti largohet nga zemra
Nga perspektiva shpirtërore, çdo qeverisje, organizatë apo individ që vepron përmes manipulimit, mashtrimit dhe keqpërdorimit të besimit kolektiv, hyn në konflikt me ligjet natyrore të ekuilibrit. Ndoshta procesi nuk ndodh menjëherë. Ndoshta mund të zgjasë vite. Megjithatë, energjia e shtypur grumbullohet. Zemërimi i heshtur grumbullohet. E vërteta e papranuar grumbullohet. Deri në momentin kur poli i kundërt fiton forcë të mjaftueshme për t’u shfaqur. Prandaj, historia na tregon vazhdimisht se asnjë sistem nuk rrëzohet vetëm nga kundërshtarët e tij. Shpesh ai rrëzohet nga pasojat e energjive që vetë ka krijuar.
Përfundim
Ligji Universal i Polarizimit nuk është thjesht një koncept filozofik. Ai është një mekanizëm që vepron në vetëdijen individuale dhe kolektive. Sot, zëri i rinisë shqiptare mund të shihet si shprehja e këtij ligji. Brezi që dikur u konsiderua i painteresuar po kërkon të dëgjohet. Brezi që u rrit me idealin europian po kërkon standardet që i janë premtuar. Brezi që u quajt naiv po demonstron se është në gjendje të dallojë hendekun midis fjalëve dhe realitetit. Dhe kur një brez fillon të kërkojë përputhje midis së vërtetës dhe veprimit, atëherë kemi hyrë në një fazë të re të vetëdijes kolektive.
Pyetje për Reflektim
Në cilat fusha të jetës suaj keni pranuar për një kohë të gjatë një iluzion, derisa realiteti ju detyroi të shihni të vërtetën?
Ushtrim Praktik
Merrni një fletë dhe shkruani dy kolona. Në njërën anë shkruani “Premtimet”. Në anën tjetër shkruani “Realiteti”. Vëzhgoni me sinqeritet se ku ekziston diferenca mes asaj që ju është premtuar dhe asaj që po përjetoni. Ky ushtrim ndihmon në aktivizimin e vetëdijes dhe qartësisë.
Pohim Fuqizues
“Unë zgjedh të shoh të vërtetën me qartësi, të veproj me ndërgjegje dhe të kontribuoj në krijimin e një realiteti më të drejtë dhe më të ndriçuar.”